img
img
Fatma Bacı ve Bâcıyân-I Rûm: 13. Yüzyıl Anadolu’sunda Kadın Örgütlenmesi ve Sosyal Hizmetin Yerel Kökleri   
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Günseli Ayça ŞALDIRDAK Dr. Öğr. Üyesi Günseli Ayça ŞALDIRDAK
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Devamını Göster
Özet
Bu çalışma, 13. yüzyıl Anadolu’sunda ortaya çıkan Bâcıyân-ı Rûm teşkilatını ve lideri Fatma Bacı’yı, yerel bilgi ve kültürel geleneklere dayalı erken dönem toplum temelli sosyal hizmet uygulaması olarak incelemektedir. Araştırma, tarihsel kaynaklar, akademik literatür ve karşılaştırmalı yaklaşımlar aracılığıyla, Bâcıyân-ı Rûm’un Selçuklu dönemi sosyo-ekonomik bağlamındaki üretim, dayanışma ve toplumsal uyum mekanizmalarını analiz etmektedir. Bulgular, örgütün mesleki eğitim, yoksullara yardım, misafirhane ve zaviye hizmetleri, ekonomik üretim, kültürel aktarım ve topluluk savunması gibi çok yönlü işlevler yürüttüğünü göstermektedir. Fatma Bacı liderliğinde kadınlar, üretim süreçleri ve sosyal destek faaliyetleri aracılığıyla hem ekonomik hem de toplumsal güçlenme sağlamış, dönemin erkek egemen yapısı içinde kamusal görünürlük kazanmıştır. Çalışmada, Bâcıyân-ı Rûm’un topluluk temelli sosyal hizmet anlayışı, 19. yüzyıl Chicago’sunda Jane Addams tarafından kurulan Hull House ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Her iki örgütlenmenin de kadın liderliğinde, göç, yoksulluk ve toplumsal uyum sorunlarına yanıt üreten, dayanışma ve eğitim temelli girişimler olduğu belirlenmiştir. Analiz, sosyal hizmetin yalnızca Batı merkezli bir kökene sahip olmadığını, Anadolu gibi farklı kültürel bağlamlarda da benzer insani ve toplumsal değerler üzerine inşa edildiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Fatma Bacı ve Bâcıyân-ı Rûm örneği, sosyal hizmet eğitimi açısından yerel tarihsel deneyimlerin müfredata dahil edilmesinin önemini vurgulamakta; kültürel duyarlılık, toplumsal cinsiyet farkındalığı ve yerel bilgiye dayalı uygulamaların mesleki …
Anahtar Kelimeler
Makale Türü Özgün Makale
Makale Alt Türü Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale
Dergi Adı Toplum ve Kültür Araştırmaları Dergisi
Dergi ISSN 2667-5854
Dergi Tarandığı Indeksler EBSCO Sociology Source Ultimate
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 12-2025
Sayı 16
Sayfalar 116 / 134
DOI Numarası 10.48131/jscs.1804667
Makale Linki https://doi.org/10.48131/jscs.1804667