Global Barley Production 2025–2035: Forecasting Market Shifts and Policy Implications for Emerging Producers
    
Yazarlar (2)
Arş. Gör. Nami Kaan KIZILCAN Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. Başar ALTUNTAŞ Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi
Dergi ISSN 1300-2910
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili İngilizce Basım Tarihi 12-2025
Cilt / Sayı / Sayfa 42 / 3 / 274–283 DOI 10.55507/gopzfd.1709119
Makale Linki https://doi.org/10.55507/gopzfd.1709119
Özet
Hububat içerisinde önemli bir paya sahip olan arpa, başta yem ve gıda sektörü olmak üzere içecek sektörü açısından da stratejik bir üründür. Türkiye’nin iklim ve toprak koşullarına uyum sağlayabilen arpa bitkisi hem üretim hacmi hem de kullanım çeşitliliği bakımından tarımsal üretim sisteminde kayda değer bir yere sahiptir. Özellikle hayvancılık sektörünün büyümesiyle birlikte karma yem sanayiinde arpanın önemi artmış; yüksek enerji değerine sahip olması ve sindirilebilirliğinin iyi olması nedeniyle tercih edilirliği yükselmiştir. Gıda sanayisinde ise arpa, lif bakımından zengin bir besin kaynağı olması nedeniyle geleneksel ve fonksiyonel ürünlerin üretiminde kullanılmaktadır. Son yıllarda sağlıklı beslenme eğilimlerinin artmasıyla birlikte arpa unu, kepeği ve taneli formda tüketimi yaygınlaşmaktadır. Yürütülen bu çalışmanın temel amacı, dünya genelinde öne çıkan arpa üreticisi ülkelerin 1961–2023 dönemine ait üretim verilerini kullanarak 2025–2035 dönemi için üretim tahminleri oluşturmaktır. Çalışmada, her ülke için en uygun zaman serisi modeli (ARIMA) belirlenmiş ve bu doğrultuda geleceğe yönelik üretim öngörüleri yapılmıştır. Elde edilen bulgular, arpa üretiminde üretim gücünün coğrafi olarak batıdan doğuya ve güney yarımküreye doğru kaymakta olduğunu göstermektedir. Türkiye, Rusya ve Avustralya gibi ülkelerin üretim paylarının artması dikkat çekerken, ABD, Almanya ve Kanada gibi geleneksel üreticilerin paylarında azalma öngörülmüştür. Türkiye’nin gelecekte küresel üretimde daha belirgin bir konumda yer alacağı tahmin edilmektedir. Elde edilen bulgular, dünya arpa üretiminin yön değiştirmekte olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Geleneksel üretici ülkelerden olan ABD, Almanya, Kanada, İngiltere ve İspanya’nın küresel üretimden aldığı payların önümüzdeki on yıllık dönemde önemli oranda azalacağı tahmin edilirken; Türkiye, Rusya, Avustralya ve Ukrayna gibi ülkelerin üretim hacimlerinde kayda değer artışlar olacağı öngörülmektedir. Özellikle Türkiye’nin dünya üretiminden aldığı payın %4’ten %6’ya yükselmesi, ülkenin küresel arpa piyasasındaki konumunu güçlendireceğine işaret etmektedir. Bu durum hem iç pazar ihtiyacının karşılanması hem de ihracat potansiyelinin artması açısından stratejik fırsatlar sunmaktadır. ARIMA modeliyle elde edilen öngörüler, yalnızca üretim trendlerini yansıtmakla kalmayıp, aynı zamanda politika yapıcılar, yatırımcılar ve sektör aktörleri için karar alma süreçlerinde yönlendirici veriler sunmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın çıktıları, tarımsal üretim planlamasında veri temelli strateji geliştirme açısından önemli bir referans niteliği taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Tahminleme | Tarım politikası | ARIMA | Tarımsal pazarlama stratejisi | Arpa üretimi