| Yazarlar (1) |
Doç. Dr. Fatih KOYUNCU
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye |
| Özet |
| Kendine mahsus gelenekleri olan esnaflık insanlık tarihiyle eş değerdir. Fütüvvetnâmelerde peygamberler her bir meslek zümresinin piri olarak anılır. Anadolu’da Selçukluların son döneminden itibaren etkili olan ahilik, Ahi Eran’la (öl. 1261) beraber güçlü bir esnaf teşekkülü hüviyetini kazanmıştır. İktisadi hayatta mühim bir görev üstlenen esnaflar, Osmanlı Dönemi’nde lonca ve gedik gibi isimler altında varlığını sürdürmüştür. Esnaflar hakkındaki bilgilere sadece tarihî metinlerde değil seyahatnâme, fütüvvetnâme ve sûrnâme gibi edebi eserlerde de rastlanmaktadır. Padişah kızlarının veya kız kardeşlerinin evlenmesi ya da şehzadelerin sünnet olması vesilesiyle yapılan şenliklerin anlatıldığı metinlere sûrnâme adı verilir. Osmanlı tarihinin en ihtişamlı şenliği olan 1582 yılında şehzade Mehmed için düzenlenen sünnet merasimi, şair ve tarihçi kimliğiyle bilinen Gelibolulu Mustafa Âli (öl. 1008/1600) tarafından mesnevi formunda kaleme alınmıştır. Şair, Câmi‘u’l-buhûr Der-Mecâlis-i Sûr adını verdiği eserin dördüncü bölümünde 59 esnaf alayının geçişini tasvir eder. Merasim sırasında sultanın huzuruna çıkan esnafların kim olduğu, giyimi ve yaptıkları ürün hakkında malumat verir. 632 beyitlik bu bölümde yer alan bilgiler 16. asırdaki toplumun zevk ve eğlence anlayışını yansıtmaktadır. Bu çalışmada sûrnâmeler hakkında bilgi verilmiş, Gelibolulu Âlî’nin sûrnâmesi tanıtıldıktan sonra eserden örneklerle esnaf alaylarının geçişi bahse konu edilmiştir. |
| Anahtar Kelimeler |
| Makale Türü | Özgün Makale |
| Makale Alt Türü | Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Karadeniz Araştırmaları |
| Dergi ISSN | 2536-5126 |
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 12-2025 |
| Cilt No | 22 |
| DOI Numarası | 10.56694/karadearas.1766422 |
| Makale Linki | https://doi.org/10.56694/karadearas.1766422 |
| Atıf Sayıları |
