İnsanlık Suçu Katyn Katliamı’nın Nazi Almanya’sının Görsel Propagandasına Yansıması
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Caner ÇAKI Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Uluslararası Suçlar ve Tarih
Dergi ISSN 1306-9136
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 09-2025
Cilt / Sayı / Sayfa – / 26 / 97–128 DOI 10.54842/ustich.1463578
Makale Linki https://doi.org/10.54842/ustich.1463578
UAK Araştırma Alanları
Göstergebilim
Özet
Sovyetler Birliği lideri Joseph Stalin, Polonya’yı işgal etmesinden sonra 1940 yılında Katyn Katliamı olarak bilinen katliamda binlerce Polonyalının öldürülmesi emrini vermiştir. Sovyetler Birliği’ni işgalinden sonra ise Nazi Almanya’sı, Katyn Ormanı’nda cesetleri keşfetmiş ve 20. yüzyılın en büyük insanlık suçlarından biri olan Katyn Katliamı’nı tüm dünyaya duyurmuştur. Nazi rejimi, uluslararası kamuoyunda Sovyetler Birliği’ni yalnızlaştırabilmek ve kendi lehine olumlu bir algı oluşturabilmek amacıyla Katyn Katliamı’nı propaganda amaçlı kullanmıştır. Bu amaçla Naziler, UFA film tarafından Fritz Hippler yönetiminde Im Wald von Katyn (Katyn Ormanı’nda) adlı propaganda filmini çekmiştir. Filmde propaganda amaçlı katliamın boyutları katliamla ilgili çeşitli detaylara odaklanılarak büyük bir insanlık suçu olarak sunulmuştur. Çalışmada Nazi Almanya’sının propaganda amaçlı hazırladığı Im Wald von Katyn adlı propaganda filmi özelinde Nazi Almanya’sının Katyn Katliamı’nı propaganda amaçlı ne şekilde yansıttığının ve filmin hangi propaganda amaçlarına hizmet ettiğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada propaganda filmindeki görsel ve sözel göstergeler, Karl Bühler’in Organon Modeli ışığında kapsamlı olarak analiz edilmiştir. Film üzerinde yapılan analiz neticesinde Almanların, katliamın Sovyetler Birliği tarafından gerçekleştirildiğini bilimsel ve farklı gözlemciler üzerinden kanıtlama çabası içerisinde olduğu, bunun yanında duygusal mesajlara odaklanılarak yaşanan katliamın trajik yönünün vurgulanmasına çalışıldığı tespit edilmiştir. Çalışmada Katyn Katliamı üzerinden Nazi Almanya’sının Sovyetler Birliği’nin işgalini meşrulaştırmaya aynı zamanda Bolşevizm’in insanlık açısından büyük bir tehdit oluşturduğuna yönelik algı oluşturmaya çalıştığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Propaganda | Nazi Almanya’sı | Bolşevizm | Katyn Katliamı | İnsanlık Suçu