| Yazarlar (2) |
Dr. Öğr. Üyesi Yarenkür ALKAN
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye |
Adem Tokpınar
Ordu Üniversitesi, Türkiye |
| Özet |
| Amaç: Cinsiyet tayini, adli tıp ve biyoarkeolojik araştırmalarda temel bir adımdır. Pelvis ve kafatası geleneksel olarak bu amaçla kullanılsa da bu kemiklerin yokluğu ya da tahrip olması durumunda alternatif kemik elemanlarına, örneğin patellaya başvurulması gerekebilir. Bu çalışma, Geç Roma Dönemi'ne ait bir Anadolu topluluğunda patella morfometrisinin cinsiyet tahminindeki tanısal değerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntemler: Araştırma kapsamında, Türkiye’nin Malatya ilindeki Karlığın Tepesi nekropolünden çıkarılan 146 yetişkin patella (70 erkek, 76 kadın) incelenmiştir. Cinsiyet tayini standard osteolojik yöntemlerle gerçekleştirilmiştir. Patellanın uzunluk (PL), genişlik (PW) ve kalınlık (PT) ölçümleri alınmıştır. Tekrarlı ölçümlerin güvenilirliği teknik hata (TEM), göreli TEM (rTEM) ve güvenilirlik katsayısı (R) ile değerlendirilmiştir. Cinsiyet tahmini için aşamalı lojistik regresyon ve alıcı işletim karakteristiği eğrisi analizleri uygulanmıştır. Alıcıişletim karakteristiği eğrisi altında kalan (AUROC) değerleri, eşik noktaları ve etki büyüklükleri raporlanmıştır. Bulgular: Erkek ve kadınlar arasında tüm patella ölçümlerinde anlamlı farklar bulunmuştur: PL (p=0,001), PW (p<0,001), PT (p=0,003). PL ve PT’yi içeren lojistik regresyon modeli Step 1‘de AUROC =0.906, Step 2‘de AUROC =0,920 elde etmiş, duyarlılık ve özgüllük %82,85 ila %94,73 arasında değişmiştir. Ölçüm güvenilirliği tüm parametrelerde mükemmel düzeydedir (R=1,000). Sonuçlar: Patella morfometrisi özellikle çok değişkenli modellerle birleştirildiğinde, cinsiyet tahmini için yüksek tanısal doğruluk sağlamaktadır. Kalınlık ölçümünün tek başına ayırt edici gücü sınırlı olsa da diğer değişkenlerle birlikte kullanıldığında modelin performansını artırmaktadır. Bu çalışma Anadolu arkeolojik örnekleminde patella kullanılarak yapılmış ilk nüfus-özgül cinsiyet tahmin modeli olması açısından literatüre önemli katkı sunmaktadır. Ancak örneklemdeki cinsiyet dengesizliği ve iskelet kalıntılarında zamanla oluşabilecek bozulmalar dikkate alınmalıdır. Ayrıca arkeolojik örneklemin popülasyona özgü niteliği ve modelin bağımsız veri setlerinde test edilmemiş olması, sonuçların diğer bağlamlara genellenebilirliğini sınırlamaktadır. |
| Anahtar Kelimeler |
| Patella | ROC eğrisi | cinsel dimorfizm | iskelet ile cinsiyet tahmini | lojistik regresyon modelleri |
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | ESCI dergilerinde yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Medeniyet Medical Journal |
| Dergi ISSN | 2149-2042 Wos Dergi Scopus Dergi |
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN |
| Makale Dili | İngilizce |
| Basım Tarihi | 09-2025 |
| Cilt No | 40 |
| Sayı | 3 |
| Sayfalar | 166 / 172 |
| DOI Numarası | 10.4274/MMJ.galenos.2025.38839 |
| Makale Linki | https://medeniyetmedicaljournal.org/jvi.aspx?pdir=medeniyet&plng=eng&volume=40&issue=3 |
| Atıf Sayıları |
