İşyeri Nezaketsizliğinin Örgütsel Sinizm Üzerindeki Etkisinde Yengeç Sepeti Sendromunun Aracılık Rolü
    
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Mustafa ALTINTAŞ Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Hitit Sosyal Bilimler Dergisi (Online)
Dergi ISSN 2757-7449
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 08-2025
Cilt / Sayı / Sayfa 18 / 2 / 533–554 DOI 10.17218/hititsbd.1626505
Makale Linki https://doi.org/10.17218/hititsbd.1626505
Özet
Modern iş yaşamı kuralların, insanların ve görevlerin fazlaca olduğu yoğun bir ortamı ifade etmektedir. Bu modern iş yaşamı sürecinde bireyler birbirleriyle sürekli etkileşim halinde olup olumlu ve olumsuz duygular hissetmesi olağan bir durumdur. Bunun yanı sıra iş yaşamında yaşanan olayların örgütlere karşı bazı sonuçlarının olması da mümkündür. Örgütlerde yaşanan negatif olaylar, çalışanları ve dolaylı yönden örgütü etkilemektedir. Her ne kadar teknoloji çağında yaşıyor olsak da özellikle emek yoğun örgütlerde insanın varlığın göz ardı edilemeyecek kadar önemlidir. Bu araştırmada örgütlerde meydana gelen bazı negatif olaylar, çalışanların düşüncelerine göre araştırılmıştır. Araştırmanın problemini örgütlerde meydana gelen negatif olaylar, bunların öncülleri ve ardılları, örgüte ve çalışanlara etkileri çerçevesinde şekillenmektedir. Dolayısıyla örgütlerde var olan nezaketsizliklerin çalışanların negatif davranışlarını etki edip etmediği ve buna aracılık eden yengeç zihniyetinin var olup olmadığıdır. Bu araştırmanın amacı işyeri nezaketsizliğinin örgütsel sinizm üzerindeki etkisinde yengeç sepeti sendromunun aracılık rolünün belirlenmesidir. Bu amaçla çalışmada nicel araştırma deseni benimsenmiş ve anket uygulaması yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Yozgat Bozok Üniversitesinde görev yapan idari personel oluşturmaktadır. Veri toplama tekniğinde örnekleme olarak kolayda örnekleme yöntemi belirlenen araştırmada 438 kişiden anket toplanmış olup bu anketler çevrimiçi bir şekilde elde edilmiştir. Elde edile verilerin analizi Smart-PLS (PLS-SEM) istatistik programında analiz edilmiş olup kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modeli kurulmuştur. Araştırma verilerinden elde edilen bulgulara göre işyeri nezaketsizliğinin örgütsel sinizm üzerindeki etkisinde yengeç sepeti sendromunun aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir. İşyeri nezaketsizliği hem örgütsel sinizm hem de yengeç sepeti sendromu üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahiptir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre işyeri nezaketsizliği örgütsel sinizmin artmasına yol açmakta ve bu etkiye yengeç sepeti sendromu aracılık etmektedir. Her sektörde olabileceği gibi kamu örgütlerinde de bu durumun yaygın olarak yer alması, negatif örgütsel davranışın var olduğunun göstergesi olarak kabul edilebilir. Araştırma sonuçlarına göre örgütlerde var olan negatif davranışların azaltılması açısından örgüt kültürünün adalet temelinde oluşturulması, her yönden bunun sağlanması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Örgütsel Sinizm | Kamu Çalışanları | İşyeri Nezaketsizliği | Smart-PLS | Yengeç Sepeti Sendromu