Mekân, yer ve yersizlik kavramları üzerine bir inceleme
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Mazlum AR Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü | Özgün Makale (Diğer hakemli ulusal dergilerde yayınlanan tam makale) | ||
| Dergi Adı | Şehir ve Medeniyet Dergisi | ||
| Dergi ISSN | 1308-8386 | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 06-2021 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 7 / 14 / 8–25 | DOI | – |
| Makale Linki | chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.sehirvemedeniyetdergisi.org/wp-content/uploads/2021/09/1.Mazlum-Ar.1.pdf | ||
| Özet |
| Modern mekân anlayışında olduğu gibi “yer” in değersizleştirilmesi ve metalaştırılması ile eş zamanlı olarak, yer olgusu da ciddi bir değişim yaşamıştır. Yerin anlamı, bilinçdışından bilinçli aşamaya ve bilinçli aşamadan üretilmiş aşamaya en az üç tür dönüşüm yaşamıştır:“köklülük, yer duygusu ve anlam üretimi.” Yere dair bu dinamiklerin yitimi yalnızca bireyleri değil, toplulukları ve yaşam alanlarını (mikro ve makro ölçekte: ev, sokak, mahalle, şehir ve ilgili arketipler) bağlamından koparmıştır. Hümanist coğrafyacıların (John Kirtland Wright, Yi-Fi Tuan, David Seamon, Edward Relph, Anne Buttimer ve David Ley) kantitatifleşme süreciyle bireyin mekândan koparılışına karşı ortaya koydukları radikal bir çıkışın kavramsal karşılığı olarak yer kavramı, üstmodernitede bağlamından kopmuş ve yaşadığı anlam kaybı yersizlik olarak etiketlenen bir olguda karşılık bulmuştur. Yer kaybının temel dinamiklerini açıklamak üzere yersizlik nihayet yer tartışması yoluyla kavramsallaştırılmış ve tanımlanmıştır. Genel anlamda yer ve yersizlik araştırmalarının olgular ve örneklemler üzerinden değerlendirildiği göz önüne alındığında çalışmanın ilgili kavramların bağıntılarında gerçekleşen değişimin izini sürmesi araştırmacılarına daha anlamlı bir kapsam sunacaktır. Bu doğrultuda çalışmada, öncelikle mekân ve yer kavramlarının bağlamları, değişimleri, geleneksel dönem ve modern süreçteki diyakritik durumu irdelenmiştir. Bu girişimin gerekçesi hem yer hem de mekân kavramının kimi çalışmalarda aynı anlamı içerecek şekilde birbirinin yerine kullanılması ve diğer bazı çalışmalarda ise bilinçli bir ayrıma gidilerek ele alınmasıdır. Mekân ve yer tartışmaları öz … |
| Anahtar Kelimeler |