Osmanlı’da Esnaf Tabipler ve Cerrahlar
   
Yazarlar (2)
Ahmet Nizamoğlu
Dr. Öğr. Üyesi Arif Hüdai KÖKEN Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Ahi Evran Medical Journal
Dergi ISSN 2619-9203
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 08-2025
Cilt / Sayı / Sayfa 9 / 2 / 222–234 DOI 10.46332/aemj.1603810
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/pub/aemj/issue/91363/1603810
Özet
Amaç: Bu çalışmayla Osmanlı döneminde esnaf tabiplerin ve cerrahların sağlık sistemi içerisindeki yeri, eğitim şekilleri, örgütsel yapıları, mesleki icraları ve denetimlerinin tıp tarihi bakış açısıyla incelenmesi amaçlanmaktadır. Araçlar ve Yöntem: Çalışmada Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)’nden, döneme ait basılı kaynaklardan, kanunnamelerden ve telif tetkik eserlerden yararlanılmıştır. Osmanlı Türkçesi olarak yazılmış kaynaklar Latin harflerine transkripte edilmiştir. Araştırma modeli olarak tarama yöntemi ve nitel araştırmalardan doküman analizi kullanılmıştır. Bulgular: Analiz edilen belgeler içerisinde araştırma konusuyla ilişkili kronolojik sırayla esnaf tabiplik ve cerrahlıkla ilgili kanunname hükümleri, görev ve sorumluluklar, mesleki eğitim ve uygulamalara yönelik bilgiler, mesleğini kötü icra edenlere karşı yaptırımları konu edinen bilgiler elde edilmiş ve arşiv belgeleri ışığında tartışılmıştır. Sonuç: Sonuç olarak Osmanlı’da XIX. yüzyıla gelene kadar tabiplik ve cerrahlık birer esnaf kolu olarak görülmekteydi. Tabip topluluğunu ifade eden “etibba zümresi” esnaflık bağlamında yaptığı mesleki icraatlar temel kaide ve değerler açısından hekimliğin günümüze ulaşan değerlerinin bir iz düşümü olarak Osmanlı tıp tarihinde yerini almıştır.
Anahtar Kelimeler
tıp tarihi | ahilik | esnaf cerrahlık | esnaf tabiplik | osmanlı tıp tarihi
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Atıf Sayıları
Osmanlı’da Esnaf Tabipler ve Cerrahlar

Paylaş