Geç Ortaçağ ve Erken Modern Batı Dünyasında İbn Sina Minyatürleri ve Gravürleri
   
Yazarlar (2)
Dr. Öğr. Üyesi Atakan ÇİÇEK Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Arif Hüdai KÖKEN Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Lokman Hekim Dergisi
Dergi ISSN 1309-761X
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 05-2025
Cilt / Sayı / Sayfa 15 / 2 / 546–558 DOI 10.31020/mutftd.1657570
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/pub/mutftd/issue/92009/1657570
Özet
Amaç: Bu çalışma, İbn Sina’nın Geç Ortaçağ ve Erken Modern Batı dünyasındaki etkisini minyatür ve gravürler üzerinden analiz etmeyi amaçlamaktadır. İbn Sina’nın tıbbi eserleri, özellikle “El-Kânûn fi’t-Tıbb”, Avrupa’da geniş kabul görmüş ve uzun yıllar akademik tıp eğitiminin temel kaynaklarından biri olmuştur. Bu etkinin görsel sanatlara nasıl yansıdığı araştırmanın temel sorusunu oluşturmaktadır. Yöntem: Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli ve doküman analizi kullanılmıştır. Deutsche Digitale Bibliothek, Bibliothèque Nationale de France, British Library gibi uluslararası ve ulusal veri tabanları taranarak XIV ila XVI. yüzyıllara ait toplam 14 adet minyatür ve gravür tespit edilmiştir. Görseller, dönemsel olarak sınıflandırılmış ve içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular: Araştırma bulguları, İbn Sina’nın Batı’daki tasvirlerinin zaman içinde değiştiğini göstermektedir. İlk dönemlerde Orta Doğulu bir hekim olarak resmedilen İbn Sina, zamanla Avrupalı bilgin figürüyle özdeşleştirilmiş, bazı gravürlerde ise “Tıbbın Kralı” olarak taç giymiş şekilde tasvir edilmiştir. Matbaanın yaygınlaşmasıyla birlikte, gravürlerin tıbbi eserlerde daha fazla kullanıldığı ve İbn Sina’nın Avrupa tıp tarihindeki otoritesini pekiştirdiği anlaşılmıştır. Sonuç: İbn Sina’nın Batı dünyasında sadece bilimsel değil, sanatsal bir figür olarak da kalıcı bir etki bıraktığı görülmektedir. Bu çalışma, bilim ve sanat arasındaki etkileşimi ortaya koyarak, tarihsel perspektiften görsellerin bilgi aktarımındaki rolüne dair önemli veriler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Minyatür | Tıp Tarihi | İbn Sina | Gravür | Ortaçağ Avrupa Tıp Tarihi