Sözlü Kültürün Gezgin Kahramanı İncili Çavuş Fıkralarında Mekân Kavramı
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Alev ÖZTÜRK MERDİN
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi | ||
| Dergi ISSN | 2149-0767 | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 12-2024 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 10 / 3 / 657–673 | DOI | 10.31592/aeusbed.1509726 |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4041981 | ||
| Özet |
| Kültürel mirasın çerçevesini, toplumun sahip olduğu sözlü ve yazılı ürünler belirlemektedir. Sözlü kültür, bir milletin geçmişten günümüze değin sahip olduğu kolektif bellek ürünleridir. Bellek ürünlerinin nesilden nesile aktarılmasında anlatı türleri önemli bir taşıyıcı konumundadır. Toplumun üretmiş olduğu bu ürünler, edebî metinler aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktarılabilmektedir. Halkbilimi ürünlerinin aktarım sürecinde ürünün metin ve bağlam merkezli araştırılması, halk anlatılarının çok yönlü ele alınma gereksinimini de ortaya koymaktadır. Fıkra türü, toplumun kültürel değerlerini kısa ve öz bir biçimde yansıtan sözlü kültür unsurları arasındadır. İncili Çavuş, yaşamı hakkında net bir bilgi bulunmayan, Osmanlı devleti zamanında saray çevresinde yaşadığı düşünülen bir fıkra kahramanıdır. Onun eserlerinde var olan gerçeklik algısı, dönemin sosyolojik durumunu aktarması açısından diğer fıkra kahramanlarına nazaran daha belirgindir. Fıkralarda bulunan mekân olgusu, kolektif birlikteliği bütünleyici gerçeklikte imgeler barındırmaktadır. İncili Çavuş ve ona bağlı gelişen fıkra anlatılarını bu minvalde incelemek, halkbilimi unsurlarının oluştuğu bağlamı ve geleneğe katkısını ortaya koymak açısından oldukça önemlidir. İncili Çavuş fıkralarında mekân incelemesinin bağlamsal ve işlevsel açıdan ele alınmasının amaçlandığı bu çalışmada; Osmanlı devleti döneminde kentin kimliğinin zenginleşmesine hizmet eden tarihî mekân ve unsurlar, metin merkezli yöntemler esas alınarak inceleme yoluna gidilmiştir. Böylece çeşitli kaynaklardan istifade edilen toplam 100 adet İncili Çavuş fıkrası çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. |
| Anahtar Kelimeler |
| Sözlü kültür | fıkra | İncili Çavuş | mekân | mizah. |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları |