Estimating Uniaxial Compressive Strength of Sedimentary Rocks with Leeb hardness Using SVM Regression Analysis and Artificial Neural Networks
    
Yazarlar (3)
Doç. Dr. Gökhan EKİNCİOĞLU Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Deniz Akbay Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. Serkan KESER Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (ESCI dergilerinde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Politeknik Dergisi
Dergi ISSN 1302-0900 Wos Dergi
Dergi Tarandığı Indeksler Escı
Makale Dili İngilizce Basım Tarihi 03-2025
Cilt / Sayı / Sayfa 28 / 2 / 503–512 DOI 10.2339/politeknik.1475944
Makale Linki https://doi.org/10.2339/politeknik.1475944
Özet
Kayaların tek eksenli basınç dayanımı (UCS), yeraltı ve yerüstü mühendislik projelerinden önce yapıların tasarımı ve stabilitesi için belirlenmesi gereken bir kaya özelliğidir. Bununla birlikte, standartlaştırılmış numune hazırlama, gerekli ekipman vb. eksikliklerden dolayı kayaların UCS gibi özelliklerine doğrudan belirlemem mümkün olmamaktadır. Bu durumda, kayaçların UCS'si sertlik, ultrases hızı gibi indeks test yöntemleri ile tahmin edilir. Kayaçların sertliğini belirlemek diğer özelliklere göre nispeten daha pratik, hızlı ve ucuzdur. Bu çalışmada, sedimanter kayaçların UCS'si yapay sinir ağları (ANN) ve SVM regresyon analizi kullanılarak Leeb sertliğinin bir fonksiyonu olarak tahmin edilmiştir. Önerilen yapay sinir ağı ve SVM regresyon modelleri ile daha doğru ve hızlı tahmin değerleri elde edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada oluşturulan modellerin daha iyi eğitilmesi için literatürdeki çalışmalardan veriler derlenerek veri sayısı artırılmıştır. İki farklı yöntemle elde edilen modellerin tahmin ettiği UCS değerleri ile ölçülen UCS değerleri istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. ANN ve SVM regresyonu ile oluşturulan modellerin UCS değerlerini tahmin etmede güvenilir bir şekilde kullanılabileceği ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler
yapay sinir ağı | Leeb sertliği | tek eksenli basınç dayanımı | sedimanter kayaçlar | SVM regresyonu