Türk-Irak İlişkileri Kapsamında İlk Bağdat Büyükelçisi Tahir Lütfi Tokay’ın Faaliyetleri (1929-1939)
   
Yazarlar (2)
Prof. Dr. Bengül BOLAT Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Aysel Çakan Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
Dergi ISSN 2149-0767
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 11-2024
Cilt / Sayı / Sayfa 10 / 3 / 781–800 DOI 10.31592/aeusbed.1542845
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/pub/aeusbed
Özet
Tahir Lütfi Tokay, Türkiye’nin ilk Bağdat Elçisidir. Türk-Irak diplomatik, siyasi ve ekonomik ilişkilerinde önemli rol oynamış bir isimdir. Görev yaptığı on yıllık süreçte, Türkiye için hazırlamış olduğu kendi gözlemlerinden oluşan raporlar oldukça önemlidir. Türk-Irak ilişkilerinin gelişmesinde oynadığı rol Türk ve Irak basınında geniş yer tutmuştur. Irak Kralları ile yürütmüş olduğu yakın ilişki onları yakından gözlemleme imkânı sağlamıştır. 1929-1939 yılları arasında Bağdat’ta yürütmüş olduğu faaliyetler, Türk-Irak ilişkilerinin gelişmesine katkı sağlamıştır. Tahir Lütfi Tokay’ın girişimleri ile Irak Kralı Faysal’ın Türkiye’ye yaptığı ziyaret sonucunda iki ülke arasındaki münasebet artarak bu ziyaret sonrasında birçok anlaşma imzalanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti tarafından kendisine verilen yetkiyle, Türkiye-Irak ikili ilişkileri için önemli adımlar olan anlaşmalarda etkin bir rol üstlenmiştir. Türkiye’ye göderdiği raporlarla Sadabat Paktı’na giden süreçte İran-Irak arasındaki ilişkileri konu alan belgeler oldukça önemlidir. Türkiye adına çalıştığı yılların ardından 1939 yılında emekliye ayrılarak ülkesine dönen Tahir Lütfi Tokay, 1942 yılında Ankara’da hayatını kaybetmiştir. Tarama modeli ile doküman analizi kullanılarak yürütülerek hazırlanan bu çalışmada arşiv belgelerinden, süreli yayınlardan ve telif-tetkik eserlerden faydalanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Türkiye | Elçi | Irak | Tahir Lütfi | İlişkiler.