INTERPLAY OF GLOBAL TECHNOLOGICAL DYNAMICS AND LOCAL REALITIES: DIGITAL HEALTHCARE TRANSFORMATION IN TURKEY
Yazarlar (3)
Melike Şahinol
Yabancı Kurumlar
Dr. Öğr. Üyesi Şafak KILIÇTEPE Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Dergi ISSN 1305-7766
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 06-2024
Cilt / Sayı / Sayfa 26 / 1 / 91–118 DOI 10.26468/trakyasobed.1369225
Makale Linki http://dx.doi.org/10.26468/trakyasobed.1369225
Özet
Sağlıkta dijital dönüşüm çeşitli eğilimlerden beslenmektedir: Dijital teknolojilerdeki ilerlemeler, sağlıkta maliyetleri azaltma yönündeki baskılar ve nüfusun yaşlanmasıyla artan sağlık talebi ve harcaması. Buna paralel bir şekilde, Türkiye 2003 yılında başlayan Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP) ile sağlıkta dijitalleşme çağını benimsemiş ve bu süreçte aktif olarak yer almıştır. Bu çalışma, tarihsel söylem, siyasi etkiler ve teknolojik ilerlemelerin arasındaki etkileşimin Türkiye'nin sağlık sisteminin merkezileşmesine nasıl etki ettiğini araştırmaktadır. Özellikle, Türkiye'nin sağlık sisteminin dijital dönüşüm başlığı altında nasıl merkezileştiğine dair ayrıntılara inmektedir. Bu geçiş süreci sırasında merak uyandıran bir soru ortaya çıkmaktadır: Hem kamu hem de otoriter sağlık kurumlarının dijital sağlık yeniliklerine yönelik olumlu algıları, düşük sağlık ve dijital okuryazarlık düzeylerinin yarattığı zorluklarla nasıl bir araya geldi? Bu makale, Türkiye'deki çok-alanlı ve çok-yönlü sağlık dönüşüm süreçlerini kapsamak üzere biyomedikalizasyon kavramını kullanmaktadır. Ülke, biyomedikalizasyon sürecinin eşlik ettiği teknoloji dostu bir ortam oluşturarak, (biyo)dijital vatandaşlar ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'nin dijital sağlık dönüşümüne ilişkin tarihsel bir anlatıdan yararlanarak, ülkedeki biyomedikalleşme olgusunun hem mikro hem de makro düzeydeki karmaşık ve çok boyutlu faktörler tarafından şekillendirildiğinin, politika yapıcıları, mahremiyet savunucularını ve yasa koyucularını, veri kullanımı, koruma ve gizliliği ile ilgili etkili ve sürdürülebilir düzenlemeler tasarlamaya yönlendirdiğini öne sürüyor. Bu araştırma sıralanan dinamikleri inceleyerek, Türkiye gibi bir ülkenin dijital sağlık uygulamalarının çok yönlü boyutlarını nasıl yönlendirdiğine dair içgörüler sunarak, mevcut sınırlamalara rağmen sağlıkta dijital teknolojilerin başarılı bir şekilde benimsenmesini sağlayan potansiyel stratejilere ve mekanizmalara ışık tutmaktadır. Dijital dönüşüme ilişkin daha kapsamlı söylemlere yapılan bu katkı, özellikle okuryazarlık düzeylerinin sorun teşkil edebileceği bağlamlarda, sağlık sistemlerini geliştirmek için teknolojiden yararlanmanın içerdiği karmaşıklıklara dair anlayışımızı zenginleştirmektedir.
Anahtar Kelimeler