İklim Değişikliği, Tehdit Çarpanı Etkisi ve Güvenlik: İklim Güvenliğinden Uluslararası Güvenliğe
   
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Bengü ÇELENK Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Güvenlik Stratejileri Dergisi
Dergi ISSN 1305-4740
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 12-2023
Cilt / Sayı / Sayfa 19 / 46 / 537–560 DOI 10.17752/guvenlikstrtj.1321596
Makale Linki http://dx.doi.org/10.17752/guvenlikstrtj.1321596
Özet
İklim değişikliği direkt ve tehdit çarpanı etkileri üzerinden ele alınan çok boyutlu ve kapsamlı bir meseledir. Güvenlik çalışmaları literatüründe ise iklim değişikliğinin direkt ve tehdit çarpanı etkileri sıklıkla insan güvenliği, ulusal güvenlik ve uluslararası güvenlik üzerinden çalışılmaktadır. Özellikle tehdit çarpanı etkisi, mevcut kırılganlıkları şiddetlendirici özelliği ile birden fazla analiz düzeyini etkileyen ve literatürde tartışılan bir konudur. Ancak, karmaşık, bazen büyük ölçekli ve çok katmanlı niteliklere sahip olabilen tehdit çarpanı etkisini bir ya da ikiden fazla analiz düzeyi üzerinden inceleyen az sayıda çalışma bulunmaktadır. İklim değişikliği hem bireysel hem ulusal hem küresel bir problemdir dolayısıyla bu meseleye birden fazla analiz düzeyi üzerinden bakabilmek önemlidir. Graeger›in 1996 yılında çevresel güvenlik üzerine yaptığı araştırmadan ilham alan bu çalışma, iklim değişikliğine yalnızca ulusal veya uluslararası güvenlik gözlüğünden bakmanın sınırlılıklarını eleştirerek iklim değişikliği, güvenlik ve sosyal, ekonomik veya politik kırılganlıklar arasındaki çoklu bağlantılara odaklanan bütünsel bir yaklaşımı savunmaktadır. Analitik literatür taramasına dayanan bu çalışma, iklim değişikliğinin etkilerini analiz etmek için çok düzeyli bir güvenlik çerçevesi önermektedir. Çalışmanın merkezinde güvenliğin referans nesneleri arasında nedensellik bağları kuran çok düzeyli sistematik bir perspektif yer almaktadır. Çalışma, etkili eylem ve stratejilerin bağlama özgü olması ve birden fazla analiz düzeyine uygun olması gerektiği sonucuna vararak iklim değişikliğini çok düzeyli güvenlik çerçevesinden ele almanın önemini savunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
İklim Değişikliği | Güvenlik | Tehdit Çarpanı Etkisi | Çok Düzeyli Güvenlik Çerçevesi