Türkçe Derslerinde Sözedimlerin Öğretimi Üzerine Bir Değerlendirme
Yazarlar (2)
Seda Gülsüm Gökmen
Ankara Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. Nilay ÇAĞLAYAN DİLBER
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Dil Dergisi | ||
| Dergi ISSN | 1300-3542 | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 10-2011 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | – / 154 / 44–60 | DOI | – |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/tr/pub/dilder/issue/47687 | ||
| Özet |
| Okuldaki anadili eğitiminin ve öğretiminin dil edinim sürecine destek vermesi beklenmektedir.Öğrencilerin edimbilimsel becerilerinin okuldaki gelişimi de bu yöndeolmalıdır. Bu çalışmada edimbilim bağlamında söz edimlerinin MEB Türkçe DersiÖğretim Programı İlköğretim 6-8. Sınıflar (2006)'da, Türkçe dersi öğrenci çalışmave öğretmen kılavuz kitaplarında ele alınış biçimini incelemek ve ortaokul öğrencilerinin"izin isteme" söz edimi kullanımlarını betimlemek amaçlanmıştır.Araştırmada öncelikle Türkçe dersi öğretim programı incelenmiş ve söz edimlerinöğretimine yönelik olabilecek kazanımlar belirlenmiştir. Belirlenen kazanımlardoğrultusunda 6,7 ve 8. sınıflar için farklı yayınevlerinden çıkan üçer Türkçe dersiöğretmen kılavuz kitabı ve üçer Türkçe dersi öğrenci çalışma kitabı olmak üzeretoplam on sekiz kitap değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler sonucunda söz edimlerindoğrudan öğretimini içeren yönerge ve etkinliklere rastlanmamıştır. Türkçederslerinde söz edimi öğretimine ihtiyaç var mıdır sorusuna yanıt bulmak amacıyla100 ortaokul 6. ve 8. sınıf öğrencisine uygulanan "Konuşma Tamamlama Testi"ile elde edilen "izin isteme" söz edimi kullanımları, Polat (2010)'ın oluşturduğuölçeğe göre değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler, öğrencilerin izin isteme söz ediminioluşturan ögeleri (hitap, dikkat çekme, isteğe hazırlık, izin isteği, incelikdüzeyi, incelik bildirimi) çoğunlukla kullanmadıklarını göstermiştir. Bu araştırmadaelde edilen tüm veriler ışığında, Türkçe derslerinde söz edimlerin öğretimineilişkin kazanımların, etkinlik ve yönergelerin olması gerektiği önerilmektedir. |
| Anahtar Kelimeler |
