Ortaokul Öğrencilerinin Kavramsal Ulamları Üzerine Bir Çalışma Prototip Kuramı Çerçevesinde
   
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Nilay ÇAĞLAYAN DİLBER Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi
Dergi ISSN 0378-2905
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 12-2014
Cilt / Sayı / Sayfa 54 / 2 / 211–229 DOI 10.1501/Dtcfder_0000001409
Makale Linki http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/26/1973/20629.pdf
Özet
Bireylerin kavramları nasıl öğrendiklerini, sözcükleri anlamlarıyla nasıl ilişkilendirdiklerini ve kavramsal bilgiyi bellekte nasıl depoladıklarını açıklamak üzere çeşitli kavram oluşturma kuramları ortaya atılmıştır. Bu araştırmada, Rosch'un çalışmaları (1973, 1975, 1978, 1996) ile ortaya konan prototip kuramından ve bu kuram içerisinde bağlamın prototipi değiştirdiği görüşünü savunan Roth ve Shoben (1983)'in çalışmalarından söz edilmiştir. Kuram içerisindeki bu çalışmaları sınamak amacıyla Kırşehir ilindeki MEB'e bağlı bir okulun toplam kırk ortaokul 5. ve 8. sınıf öğrencisinin belirli ulamlardaki prototiplerini sorgulayan iki uygulama yapılmıştır. Analizler sonucunda ilk uygulama için elde edilen bulgular, Rosch (1973)'un çalışmaları ve Türkçe için yapılan benzer çalışmalarla (Seferoğlu, 1999; Gökmen, 2013) örtüşmektedir. İkinci uygulama içinse deneklerin belirlenen kavram ulamlarına ait prototiplerinin bağlamla değiştiği görülmüştür. Bu durum, dil öğretimine yönelik etkinliklerde öğretmene rehberlik edici, öğrenciye de kolaylık sağlayıcı bir rol üstlenebilir.
Anahtar Kelimeler