Yamadağ Volkanitleri (Arguvan-Malatya) İçerisinde Silisli Süstaşı Oluşumları Mineralojik, Jeokimyasal, Gemolojik Özellikleri ve Ekonomik Önemleri
       
Yazarlar (5)
Dr. Öğr. Üyesi İlkay KAYDU AKBUDAK Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. Zeynel BAŞIBÜYÜK Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Meltem Gürbüz
Mersin Üniversitesi, Türkiye
Ayten Öztüfekçi Önal
Munzur Üniversitesi, Türkiye
Fikret İşler
Çukurova Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (SSCI, AHCI, SCI, SCI-Exp dergilerinde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi (Q4)
Dergi ISSN 1300-1884 Wos Dergi Scopus Dergi
Dergi Tarandığı Indeksler SCI-Expanded
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 03-2018
Cilt / Sayı / Sayfa 33 / 1 / 211–220 DOI 10.17341/gazimmfd.406793
Makale Linki http://dergipark.gov.tr/doi/10.17341/gazimmfd.406793
Özet
Doğu Anadolu'daki Geç Miyosen volkanizmasının örneklerinden biri olan Yamadağ Volkanitleri Malatya iliArguvan ilçesi sınırları içerisinde geniş alanlar kaplamaktadır. Araştırmanın konusunu oluşturan süstaşları buvolkanitlere ait bazaltların boşluklarında, birkaç cm'den yaklaşık 30-40 cm'ye kadar değişen boyutlarda veyumrular şeklinde bulunmaktadır. Bu oluşumlar yaklaşık doğu batı yönünde uzanan damarlar halinde yayılımgösteren ve süstaşları içerisinde önemli yere sahip, opal (opal-CT) ve krizokol oluşumlarıdır. Opal oluşumlarıbeyaz, kahverengi, sarı ve yeşilimsi gibi değişik renklerde, krizokol oluşumları ise mavimsi-yeşilimsi renktedir. Hem opal hem de krizokoller genelde masif yapıda ve taze yüzeyleri mumsu parlaklıktadır.Süstaşlarının mineralparajenezi ve oluşum koşulları XRD, SEM, FT-IR jeokimyasal bileşimleri ICP-MS analizi, gemolojik özellikleri ise elmas kaplama testere, sinter elmas aşındırıcı diskler ve polisaj makinesi kullanılarak, kaboşon ve fasetli kesimteknikleri uygulanarak belirlenmiştir. Opaller genellikle tridimit mineralinden oluşmakta, bazı örneklerde ise tridimit'e kuvars ve kristobalit mineralleri de eşlik etmektedir. EDX incelemelerinde opallerde Fe ve Al, krizokoldeise Cu'ca zenginleşmesi gözlenmektedir. ICP-MS analizlerinde krizokollerin LIL elementlerden Ba ve Sr ile HFSelementlerinden ide U'ca daha çok zenginleşmiş olduğu belirlenmiştir. Yapılan gemolojik çalışmalar sonucunda,özellikle mumsu parlaklıkta ve masif yapıdaki krizokol ve opallerin renk, sertlik, dayanıklılık, renklerin homojendağılımı, işlenebilirlik gibi özelliklerinin süstaşı olarak kullanılmaya elverişli oldukları tespit edilmiştir
Anahtar Kelimeler
Chrysocolla | Gemology | Gemstone | Malatya | Mineralogy-geochemistry | Opal