Yalvaç İlçesi Ölümlük Dirimlik Dokumaları
Yazarlar (2)
Prof. Dr. Hande KILIÇARSLAN
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
Sema Etikan
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(Diğer hakemli ulusal dergilerde yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Art-e Sanat Dergisi | ||
| Dergi ISSN | 1308-2698 | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | EBSCO'da Art Source | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 05-2015 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 8 / 15 / 79–94 | DOI | – |
| Makale Linki | http://dergipark.ulakbim.gov.tr/sduarte/article/view/5000079300 | ||
| Özet |
| IspartailiYalvaçilçesigeçmiştenbugünedüzdokumacılığınyapıldığıönemlimerkezlerdenbirisidir.Yörük yerleşimyeriolmasınındaetkisiyleuzunzamandırkirkitlidokumacılığınköklübirgelenekoluşturduğu yörede, çeşitli kullanım amaçları için dokunan ürünler arasında ölümlük-dirimlik dokumalar da bulunmaktadır. Sargı kilimiya da ahretlik adıyla da bilinen bu dokumalar defin sırasında kullanılmakta,sonrasındadacamivecemevigibiibadethanelerebağışlanmaktadır.Günümüzdeilçede dokumacılıkoldukçaazalmıştır.Bununlaberaberdokumacılarınevlerindebulunan,öncedendokunmuş ürünlerdemakinehalısıgibiürünlerledeğiştirmeyapılarakköyleregelensatıcılartarafındanalınmıştır. Ancakdokumacılıkazalmaklaberaberölümlük-dirimlikkullanmageleneğidevamettirilmekte,buamaçla kullanılacakdokumalarçeyizlerdebugündeyeralmaktadır.Anadolununhemenheryöresindevarolanbu gelenekte, ölümlük-dirimlik dokumalar zamanı geldiğinde kullanılmak üzere her genç kızın çeyizine eklenmekteyadakadınlarevlendiktensonrahemkendilerihemdeeşleriiçinbukilimleridokuyarakbir kenarda bulundurmaktadırlar. Bu çalışma da Yalvaç yöresi düz dokuma kültürü içerisinde yer alan ölümlük dirimlik kilimlerin dokuma tekniği, renk, motif ve desen özellikleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda,dokumalarıngeçmiştebitkiselboyalarkullanılarakboyanmışipliklerleüretildiğiancakyakın zamanlardabitkiselboyakullanımınınazalarakyeriniyapayboyalarınaldığıbelirlenmiştir.Kendineözgü renk,motifvedesenözelliklerinesahipolanbudokumalardapıtrak,kurtizi,saçbağı,göz,koçboynuzu, çengel,kuş,canavarayağı,yıldız,sandık,akrep,muskavesuyolugibimotiflerinsıklıklakullanıldığıtespit edilmiştir. |
| Anahtar Kelimeler |
