| Tez Türü | Yüksek Lisans |
| Ülke | Türkiye |
| Üniversite | Çukurova Üniversitesi |
| Enstitü | Ziraat Fakültesi |
| Anabilim Dalı | Tarla Bitkileri |
| Tez Onay Yılı | 2025 |
| Öğrenci Adı ve Soyadı | Ömer Afşin ÇİL |
| Tez Danışmanı | Doç. Dr. Cemal KURT |
| Türkçe Özet | Çukurova koşullarında yağlık keten çeşitlerinin verimi ve bazı tarımsal özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülen bu araştırma, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama Alanı'nda 2024 (Mart-Haziran) yılında kurulmuştur. Denemede, 16 farklı yağlık keten çeşidi, "Rastgele Blok Deneme Deseni" ne göre dört tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Çalışmada; çiçeklenme süresi (gün), olgunlaşma süresi (gün), bitki boyu (cm), teknik sap uzunluğu (cm), yan dal sayısı (adet/bitki), bitkide kapsül sayısı (adet), bin tane ağırlığı (g), tohum verimi (kg/da), ham yağ oranı (%), ham yağ verimi (kg/da) gibi özellikler incelenmiş ve analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; en uzun bitki boyu Karakiz çeşidinde (63.10 cm), en kısa Bingo çeşidinde (46.15 cm), en geç çiçeklenme dönemi Juliet çeşidinde (48.33 gün), en erken çiçeklenme Yılmaz çeşidinde (47.00 gün), olgunlaşma dönemi Yılmaz çeşidinde (94.67-100.33 gün (Goldstern-Yılmaz)), ilk dal yüksekliği 36.47 cm ile 49 cm arasında değişmiş, kardeş sayısı 0.09 ile 0.42 arasında değişmiş, en fazla yan dal sayısı LS Koral çeşidinde (6.32) bulunmuş, bitki başına kapsül sayısı 8.23-19.15 arasında değişmiş, en yüksek bin tane ağırlığı Yılmaz çeşidinde (6.67 g), en düşük ise Floral çeşidinde (3.90 g) bulunmuştur. Çeşitler arasında en yüksek tane verimi Buffalo çeşidinde (386.11 kg/da) ve En düşük ise Kaolin çeşidinde (114.41 kg/da) saptanmıştır. En yüksek ham yağ oranı Atalanta çeşidinde (%34.27), en düşük ise Linda çeşidinde (%16.05) belirlenmiştir. En yüksek ham yağ verimi 123.48 kg/da ile Atalanta çeşidinde, en düşük ise 18.41 kg/da ile Kaolin çeşidinde belirlenmiştir. Karakterler arasında da önemli korelasyonlar bulunmaktadır. Yağ bitkisi yetiştiriciliğinde temel amaç birim alandan elde edilen yağ verimini artırmaktır. Bu açıdan değerlendirildiğinde araştırmada kullanılan çeşitler arasında yağ verimi bakımından ilk sırada yer alan Atalanta çeşidinin yerel koşullar için önerilebileceği sonucuna varılmıştır. |
| İlgilizce Özet | This research, which was carried out to determine the yield and some agronomic characteristics of oil flax varieties in Çukurova conditions, was established in 2024 (March-June) in the Research and Application Area of the Field Crops Department of the Faculty of Agriculture of Çukurova University. In the experiment, 16 different oil flax varieties, were established according to the "Randomized Block Design" with four replications. In the study, characteristics such as flowering period (days), maturation period (days), plant height (cm), technical stem length (cm), number of side branches (number/plant), number of capsules per plant (number), thousand grain weight (g), seed yield (kg/da), crude oil ratio (%), and crude oil yield (kg/da) were examined and analyzed. As a result of the research; the longest plant height was found in Karakiz (63.10 cm), the shortest was found in Bingo variety (46.15 cm), the latest flowering period was found in Juliet variety (48.33 days), the earliest was found in Yılmaz variety (47.00 days), the ripening period was found in Yılmaz variety (94.67-100.33 days (Goldstern-Yılmaz), the first branch height varied between 36.47 cm and 49 cm, the number of tillers varied between 0.09 and 0.42, the maximum number of side branches was found in LS Koral variety (6.32), the number of capsules per plant varied between 8.23-19.15, the highest thousand seed weight was found in Yılmaz variety (6.67 g), and the lowest was found in Floral variety (3.90 g). Among the varieties, the highest seed yield was found in Buffalo variety (386.11 kg/da), and the lowest was found in Kaolin variety (114.41 kg/da. The highest crude oil yield was determined in Atalanta (34.27%) and the lowest in Linda (16.05%) variety. The highest crude oil yield was determined in Atalanta with 123.48 kg/da and the lowest in Kaolin variety with 18.41 kg/da. At the same time, there are significant correlations between the characters. The main goal in oil crop cultivation is to increase the oil yield per unit area. When evaluated from this perspective, it was concluded that the Atalanta variety, which ranks first in terms of oil yield among the varieties used in the research, can be recommended for the local conditions. |