| Tez Türü | Yüksek Lisans |
| Ülke | Türkiye |
| Üniversite | Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi |
| Enstitü | Sağlık Bilimleri Enstitüsü |
| Anabilim Dalı | Hemşirelik Ana Bilim Dalı |
| Tez Onay Yılı | 2020 |
| Öğrenci Adı ve Soyadı | Rabia BAYRAK |
| Tez Danışmanı | PROF. DR. AYLA ÜNSAL ; DOÇ. DR. ALİ GÜNEŞ |
| Türkçe Özet | Yenidoğan topuk kanı taramaları; protein, karbonhidrat ve yağ asitlerinin sentezinde veyakatabolizmasında meydana gelen hatalar sonucunda ortaya çıkan, beyin hasarı, zeka geriliğigibi geri dönüşümsüz kayıplara neden olan hatta ölümle sonuçlanabilen patolojik tablonunerken tespit edilebilmesi amacıyla uygulanan koruyucu sağlık hizmetleridir. Topuk kanıtaraması, Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (UYTP) kapsamında canlı doğan her bebeğeuygulanmaktadır. Ülkemizde topuk kanından, Fenilketonüri (FKU), Konjenital Hipotiroidi(KH), Biyotinidaz Eksikliği (BE), Kistik Fibrozis(KF) ve Konjenital Adrenal Hiperpilazi(KAH) olmak üzere toplam beş Doğumsal Metabolik Hastalığın (DMH) taramasıyapılmaktadır. Bu araştırma yenidoğan topuk kanı taramalarında görev alan sağlıkçalışanlarının konu ile ilgili bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.xiAraştırma Kırşehir ilinde ve ilçelerinde topuk kanı örneği alınan birinci ve ikinci basamaksağlık kuruluşlarında, topuk kanı taramasında görevli, çalışmaya katılmaya gönüllü 147sağlık çalışanıyla 10.02.2021-10.03.2021 tarihleri arasında yapılmıştır. Veri toplama aracıolarak araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan soru formu kullanılmıştır.Toplanan verilere sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma analizleri yapılmıştır.Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının 59'unun hekim, 51'inin hemşire ve 37'sinin ebeolduğu görülmüştür. Katılımcıların %55.1'i DMH'lar ile ilgili bir eğitim aldığınıbelirtmiştir. Sağlık çalışanlarının çoğunluğu topuk kanının alınması, saklanması vetransferine yönelik sorulara doğru cevap vermişlerdir. DMH' ların tanımı, bulguları vesonucu şüpheli çıkan hastaların nereye sevk edileceği ile ilişkili sorularda sağlıkçalışanlarının yeterli bilgiye sahip olmadıkları görülmüştür.Sağlık çalışanlarının, erken teşhis edildiklerinde tedavi ve beslenme ile kontrol altınaalınabilen hastalıklar konusunda yeterli bilgiye sahip olmaları taramaların aksatılmadanyapılabilmesi açısından önem arz etmektedir. Evlilik öncesinde genetik danışmanlıktanbaşlayıp hastalık tanısı alan bebeğin bakımı ve ailenin eğitimine kadar birçok konuda sağlıkçalışanlarına önemli sorumluluklar düşmektedir.Haziran 2021, 85 SayfaAnahtar Kelimeler: Yenidoğan, topuk kanı taraması, doğumsal metabolik hastalık, sağlıkçalışanı |
| İlgilizce Özet | Newborn heel prick tests are preventive health services applied for the early diagnosis ofthe pathological picture that occurs due to errors in the synthesis or catabolism of protein,carbohydrates and fatty acids, causing irreversible losses such as brain damage, mentalretardation, and even death. Heel prick tests are applied to every baby born alive within thescope of the National Newborn Screening Program (NNSP). In our country, a total of fiveCongenital Metabolic Diseases (CMD) including Phenylketonuria (PHU), CongenitalHypothyroidism (CH), Biotinidase Deficiency (BD), Cystic Fibrosis (CF) and CongenitalAdrenal Hyperplasia (CAH) are tested from the heel prick. This study was conducted todetermine the level of knowledge of healthcare professionals involved in newborn heel pricktests.xiiiThe research was carried out with 147 healthcare professionals who volunteered toparticipate in the study and were assigned to heel prick tests in primary and secondary healthcare institutions in the province and districts of Kırşehir, where heel prick samples weretaken. As a data collection tool, a questionnaire prepared by the researcher in line with theliterature was used. Number, percentage, mean and standard deviation analyses wereperformed on the collected data.It was observed that 59 of the healthcare professionals participating in the study werephysicians, 51 nurses and 37 midwives. 55.1% of the participants stated that they hadreceived training on Congenital Adrenal Hyperplasia. The majority of healthcareprofessionals gave correct answers to the questions regarding the collection, storage andtransfer of heel prick. It has been observed that healthcare professionals do not havesufficient information regarding the definition of CAHs, their findings and where to referpatients whose results are suspicious.It is of great importance for healthcare professionals to have sufficient information aboutdiseases that can be controlled with treatment and nutrition when they have early diagnosisin order to carry out tests without interruption. Healthcare professionals have importantresponsibilities in many issues from genetic counseling before marriage to the care of thebaby diagnosed with the disease and the education of the family.June 2021, 85 PagesKeywords: Newborn, heel prick test, congenital metabolic diseases, healthcareprofessionals |